Współpraca nauki i biznesu: warunek sukcesu transformacji klimatycznej

Transformacja klimatyczna w Polsce to wyzwanie, które wymaga ścisłej współpracy nauki z biznesem. Choć takie partnerstwa nie są niczym nowym, dziś przede wszystkim liczy się tempo zmian i rzeczywiste wdrażanie innowacji – podkreślali uczestnicy debaty, wśród nich m.in. minister przemysłu (2023-2025) Marzena Czarnecka, rektor Politechniki Śląskiej prof. Marek Pawełczyk oraz public affairs manager w Rockwool Polska Joanna Remiszewska-Michalak.

Mocna rola branży budowlanej

Joanna Remiszewska-Michalak wskazuje, że budynki odpowiadają za 40% końcowego zużycia energii w Polsce i generują ogromne emisje gazów cieplarnianych. Sektor budowlany, w tym produkowana przez Rockwool wełna mineralna, staje się więc kluczowym elementem transformacji energetycznej. W Polsce realizowana jest Długoterminowa Strategia Renowacji Budynków, zakładająca 7,5 mln inwestycji termomodernizacyjnych do 2050 roku – to ambitny plan, który wymaga wykonywania ok. 200 tys. renowacji rocznie tylko w budynkach jednorodzinnych.

Luka kadrowa w branży energetycznej i budowlanej

Z analiz wynika, że do 2050 roku w sektorze budowlanym będzie brakować aż 266 tys. wykwalifikowanych pracowników (przy obecnych 114 tys.). Rockwool Polska i inne firmy prowadzą własne programy szkoleniowe, ale to wciąż za mało. System edukacji – mimo zmian – nadal jest niedostosowany do realiów rynku, a absolwenci szkół technicznych często mają zbyt dużo wiedzy teoretycznej, a za mało praktyki. Potrzebny jest model edukacyjny, który będzie wyprzedzał zmiany technologiczne i gospodarcze.

Zmiana nawyków edukacyjnych i rola praktyki

Prof. Marzena Czarnecka przyznaje, że system edukacji wciąż uczy „tego, co umiemy, a nie tego, co jest dziś potrzebne rynkowi”. Wiele kierunków nadal jest związanych z paliwami kopalnymi, a decyzje o wyborze studiów determinują perspektywy pracy i zarobków. W efekcie brakuje kadr dla nowych technologii, a uczelnie muszą szybciej reagować na potrzeby rynku.

Finansowanie innowacji i rynek – wyzwania NCBR

Dr Joanna Łopacka z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju podkreśla, że sukces rozumiany jest jako wprowadzenie na rynek innowacyjnych rozwiązań, które realnie wpływają na gospodarkę. NCBR finansuje 100% kosztów prac badawczych jednostek naukowych, jednak przedsiębiorcy muszą inwestować własne środki, co rodzi presję rynku i wymusza kompromis między doskonałością naukową a wdrożeniem:

Rynek wszystko weryfikuje. Jeśli ktoś chciałby wprowadzić nadmierne uproszczenia, rynek brutalnie to zweryfikuje. Zoptymalizowanie poziomu doskonałości naukowej z konkretnymi realiami rynku jest sporym wyzwaniem. — Joanna Łopacka, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju

Przyspieszenie innowacji po 2022 roku

Prof. Marek Pawełczyk zwraca uwagę na zmianę tempa rozwoju technologii po wybuchu wojny w Ukrainie. Polska, choć wcześniej lider w technologiach dronowych, dziś musi nadrabiać zaległości – tempo transferu technologii z nauki do biznesu musi być dużo szybsze. Dodatkową barierą jest strach przed ryzykiem – zarówno naukowców, jak i firm, które wolą realizować „bezpieczne” projekty, niż inwestować w przełomowe rozwiązania.

Edukacja klimatyczna: deklaracje vs. realia

Dr Ilona Iłowiecka-Tańska z Centrum Nauki Kopernik podkreśla, że choć młodzież deklaruje zainteresowanie tematami klimatycznymi, realne zaangażowanie jest niskie. Konieczne są nowe metody edukacyjne, które będą angażować, a nie zniechęcać. Kluczowe jest zadawanie pytań, na które nie ma gotowych odpowiedzi, oraz inspirowanie do samodzielnych poszukiwań.

Podsumowanie najważniejszych wyzwań

• Brak kadr: konieczność pilnej zmiany modelu kształcenia i zwiększenia liczby godzin praktycznych.
• Presja czasu: transformacja energetyczna i budowlana wymagają szybszego transferu wiedzy oraz wdrożenia technologii.
• Finansowanie: wsparcie dla innowacji musi iść w parze z realnym rynkiem i oczekiwaniami przedsiębiorców.
• Edukacja klimatyczna: konieczne są nowe metody angażowania młodzieży w naukę i praktykę.

Źródło: pulshr.pl