Rola adiuwantów w ochronie buraków cukrowych

Adiuwanty to substancje dodawane do herbicydów, które zwiększają ich skuteczność, umożliwiając obniżenie dawek środków ochrony roślin. W Polsce nie ma obowiązku ich rejestracji ani kontroli przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, co skutkuje obecnością na rynku preparatów o niepewnej jakości i braku pełnej informacji o składzie.

Testy skuteczności adiuwantów olejowych

Firma Agromix przeprowadziła badania na poletkach w Falęcinie, które objęły 15 wariantów programów herbicydowych stosowanych w burakach Conviso Smart (dwukrotny oprysk) oraz w odmianach standardowych (trzykrotny zabieg). Głównym celem było porównanie skuteczności różnych adiuwantów olejowych.

Jak wyjaśnia Adam Wachowski z Agromix:

Rolnicy często patrzą tylko na to, że adiuwant to olej. To błędne podejście, bo każdy adiuwant jest oparty o inne surowce i różnią się składem, a to ma wpływ na skuteczność działania.

Od oleju mineralnego do zaawansowanych formulacji

Najmniejszą skuteczność wykazały adiuwanty oparte na oleju mineralnym i kwasach tłuszczowych, mimo stosowania dawki 1,5 l/ha. Różnice w działaniu były wyraźne także wśród preparatów o podobnym składzie bazującym na esterze metylowym oleju rzepakowego. Wachowski zwraca uwagę na znaczenie dodatkowych komponentów takich jak surfaktanty, bufory, wartość pH oraz składniki anty-drift.

W testach wyróżnił się Atpolan Bio Premium 80 EC, którego nowa wersja z filtrem UV ma poprawić trwałość substancji czynnej na liściach poprzez ochronę przed rozkładem pod wpływem światła słonecznego. Filtr UV jest innowacją mającą na celu maksymalizację ilości herbicydu docierającego do chwastów, co przekłada się na wyższą skuteczność.

Skuteczność i wyzwania w sezonie 2025

W 2025 r. obserwuje się, że pomimo zaawansowanych programów ochrony, wielu plantatorów boryka się z zachwaszczeniem wtórnym, zwłaszcza komosą białą. Skuteczność odchwaszczania zależy od warunków pogodowych, faz rozwojowych chwastów i precyzyjnego wykonania oprysków.

Jak podsumowuje Adam Wachowski:

Odchwaszczanie buraków to prawdziwa sztuka i nawet najlepsi producenci mogą popełnić w tym zakresie błędy… Większość niedociągnięć nie wynika w pełni z winy plantatora, lecz jest efektem splotu różnych czynników. Buraki należy opryskiwać, gdy chwasty są w fazie siewki, a po zakończeniu programu ochrony musimy uważać na zachwaszczenie wtórne.

Korzyści z odpowiednio dobranych adiuwantów

Dobrze dopasowane adiuwanty pozwalają nie tylko obniżyć dawki herbicydów i zmniejszyć koszty, ale także redukują stres roślin, co sprzyja zwiększeniu plonów. W aktualnych warunkach rynkowych, gdzie opłacalność upraw buraków jest niższa, precyzyjne programy ochrony i skuteczne adiuwanty mają kluczowe znaczenie.

Największą trudność sprawiają chwasty takie jak komosa biała, rzepak oraz odporna chwastnica jednostronna. Mimo ograniczeń w dostępności niektórych substancji czynnych, mieszanki 5–6 dobrze dobranych herbicydów w połączeniu z odpowiednimi adiuwantami pozwalają osiągać efekty lepsze niż w latach ubiegłych.

Źródło: farmer.pl