Pierwsza od sześciu lat wizyta Wanga Yi w Polsce

Szef chińskiej dyplomacji Wang Yi odwiedza Polskę w ramach podróży po Europie Środkowej, którą objął także Austrię i Słowenię. Spotka się m.in. z wicepremierem i ministrem spraw zagranicznych Radosławem Sikorskim oraz prezydentem Karolem Nawrockim. To pierwsza wizyta wysokiego rangą chińskiego dyplomaty nad Wisłą od 2019 roku i pierwsze osobiste spotkanie po ubiegłorocznej wizycie prezydenta Andrzeja Dudy w Chinach.

Główne tematy rozmów: wojna na Ukrainie i relacje polsko-chińskie

Podczas rozmów poruszona zostanie kwestia wojny w Ukrainie i różnic w podejściu Polski i Chin do rosyjskiej agresji. Polska strona podniesie temat stosunków chińsko-rosyjskich, zwracając uwagę na fakt, że około 80% towarów o podwójnym zastosowaniu, które mogą trafić do Rosji, pochodzi z lub przechodzi przez Chiny. Pekin jest także krytykowany za pośrednie wspieranie Kremla poprzez zakup rosyjskiej ropy. Polska stanowczo nie akceptuje rosyjskich celów wojennych i przekazuje, że nie będzie przymykać oczu na wsparcie dla agresora.

„Relacje polsko-chińskie nie są łatwe, ale nie są też katastrofalne.” — źródło dyplomatyczne PAP

Stosunki z Białorusią i znaczenie przejścia w Małaszewiczach

W spotkaniu poruszona zostanie także sprawa złych relacji z Białorusią, szczególnie w kontekście zamknięcia granic po ćwiczeniach Zapad i wielokrotnych naruszeń polskiej przestrzeni powietrznej przez drony nadlatujące z Białorusi. Polska zamknęła przejście graniczne w Małaszewiczach, które jest istotnym szlakiem kolejowym dla chińskiego eksportu do Europy. Eksperci szacują, że poprzez to przejście przechodzi około 12-13% chińskiego eksportu kolejowego do Europy, choć stanowi to jedynie kilka promili światowego eksportu Chin. Mimo to Chinom zależy na rozwoju transportu kolejowego, który jest szybszy i tańszy niż drogą morską.

Wsparcie dla polskiego drobiu i mięsa wołowego na rynku Chin

W rozmowach zaplanowano też temat regionalizacji eksportu polskiego drobiu do Chin, co ma umożliwić wznowienie dostaw, ograniczając embargo tylko do części kraju dotkniętych ptasią grypą. Decyzja o regionalizacji została osiągnięta podczas wizyty prezydenta Dudy w Chinach w czerwcu 2024 roku, jednak jej wdrożenie napotkało przeszkody. Obecnie trwają negocjacje mające na celu rozwiązanie tych problemów, w tym również otwarcie chińskiego rynku na polskie mięso wołowe. Przypomnijmy, że embargo na polski drób wprowadzone w styczniu 2020 zostało zniesione w czerwcu 2024, jednak po wykryciu nowego ogniska ptasiej grypy (HPAI) we wrześniu 2024 ponownie obowiązuje zakaz importu.

Znaczenie wizyty i kontekst geopolityczny

Wizyta Wanga Yi wpisuje się w szerszą strategię Chin, które chcą zacieśniać współpracę gospodarczą i polityczną z krajami Europy Środkowej, a także próbują odciągnąć je od silnych relacji ze Stanami Zjednoczonymi. Chiny unikają mówienia o „wojnie w Ukrainie”, używając terminu „kryzys ukraiński”, chcąc zdystansować się od mocnego potępienia Rosji. Polska natomiast podkreśla, że Ukraina to suwerenne państwo, a rosyjska propaganda nie powinna tego zaciemniać.