Alkotubki – kulisy afery i pierwsze reakcje

Alkotubki to napoje spirytusowe w charakterystycznych kolorowych saszetkach lub tubkach, które wyglądem przypominały popularne musy owocowe dla dzieci. Jesienią 2024 roku produkt wywołał szeroką dyskusję społeczną na temat dostępności alkoholu. Gdy media nagłośniły problem, Rzeczniczka Praw Dziecka Monika Horna-Cieślak wezwała do zmian w przepisach.

Sklepy zostały skontrolowane przez Inspekcję Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, co zakończyło się wycofaniem alkotubek z rynku i wstrzymaniem ich produkcji przez producenta.

Nowe przepisy dotyczące opakowań i sprzedaży

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydało rozporządzenie, które od 30 stycznia 2025 roku zakazuje wprowadzania do obrotu napojów spirytusowych w opakowaniach typu pouch, czyli właśnie alkotubek. Obecnie dopuszczalne są wyłącznie opakowania w postaci butelek lub puszek dla napojów spirytusowych o pojemności do 200 ml.

Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało szeroki zakres zmian w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, w tym:

• zakaz sprzedaży alkoholu w innych formach niż płynna (np. kryształki, żele, pasty),
• obowiązek sprzedawcy do żądania dokumentu potwierdzającego wiek przy wątpliwościach co do pełnoletniości,
• całkowity zakaz promocji piwa, obejmujący rabaty, pakiety i programy lojalnościowe (obecnie zakazana jest tylko reklama piwa),
• zaostrzenie kar za naruszenia – grzywny od 20 tys. do 750 tys. zł i możliwość kary ograniczenia wolności.

Kontrowersje i projekty dotyczące sprzedaży nocnej oraz online

Choć jesienią 2024 r. Ministerstwo Zdrowia zapowiadało zakaz sprzedaży alkoholu nocą na stacjach benzynowych, w projekcie przesłanym do konsultacji pomysł ten nie został uwzględniony. Podobnie nie przewidziano zakazu sprzedaży alkoholu przez internet, choć trwają dyskusje o konieczności potwierdzania wieku przy zakupach online i przy odbiorze przez kuriera.

Wiceminister rozwoju Michał Jaros podkreślił, że ewentualna prohibicja nocna powinna obejmować wszystkich sprzedawców równomiernie.

Inicjatywy parlamentarzystów i wsparcie opinii publicznej

Po kontrowersjach związanych z warszawską prohibicją swoje propozycje przygotowały Lewica oraz Polska2050-TD, które postulują m.in. całkowity zakaz reklamy i promocji alkoholu, zakaz sprzedaży alkoholu w godzinach nocnych (22.00-6.00) oraz na stacjach paliw i w zakładach leczniczych. Lewica proponuje również rozszerzenie ograniczeń na poziomie gmin.

Wiele samorządów już wprowadziło tzw. nocną prohibicję: od 2018 roku aż około 180 gmin w Polsce zdecydowało się na takie rozwiązanie. Przykłady z 2025 roku to Giżycko, Słupsk, Szczecin i Gdańsk.

Poparcie społeczne dla ograniczeń

Sondaż IBRiS dla PAP wskazuje, że 68% Polaków popiera zakaz nocnej sprzedaży alkoholu w ich miejscowości, w tym ponad 80% kobiet oraz 73% osób w wieku 18-29 lat.

Wypowiedzi i aktualny stan prac legislacyjnych

Jestem za ograniczeniem dostępności alkoholu, w tym za wprowadzeniem nocnej prohibicji i zakazu sprzedaży alkoholu na stacjach benzynowych – powiedziała minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda w TVP Info.

Projekt zmian ustawy o wychowaniu w trzeźwości przygotowany został za czasów byłej minister zdrowia Izabeli Leszczyny. Obecnie trwa analiza kolejnych propozycji oraz konsultacje, które obejmują uwagi zgłaszane m.in. przez Federację Przedsiębiorców Polskich czy Fundację Forum Konsumentów.

Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzenie zmian od 1 stycznia 2025 roku, jednak projekt nadal jest na etapie konsultacji społecznych oraz wewnętrznych uzgodnień.

Źródło: farmer.pl