Nowelizacja regulaminu sądów i krytyka prezydenta

Minister Sprawiedliwości Waldemar Żurek wprowadził rozporządzenie zmieniające Regulamin urzędowania sądów powszechnych, które opublikowano 30 września 2025 r. Nowelizacja m.in. modyfikuje zasady systemu losowego przydziału spraw sędziom (SLPS), umożliwiając przewodniczącemu wydziału wybór dwóch członków składu sędziowskiego zgodnie z procedurą ustaloną przez prezesa sądu.

Ostre stanowisko prezydenta Karola Nawrockiego

"Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 29 września 2025 r. zmieniające Regulamin urzędowania sądów powszechnych jest ostentacyjnym aktem bezprawia" — Karol Nawrocki, Prezydent RP

Prezydent nazwał tę decyzję "ostentacyjnym aktem bezprawia" i podkreślił, że próba zastępowania ustaw rozporządzeniem narusza porządek konstytucyjny oraz legitymację władzy ustawodawczej. Zwrócił się do sędziów, aby w swym orzekaniu pozostali niezawiśli i podlegali wyłącznie Konstytucji oraz ustawom, wskazując na art. 178 Konstytucji RP jako podstawę niezależności sądów.

Apel o niezależność sędziów i skutki rozporządzenia

Nawrocki ostrzegł, że rozporządzenie umożliwia ręczne sterowanie doborem sędziów, co może służyć interesom politycznym, naruszając prawo obywateli do niezależnego i bezstronnego wymiaru sprawiedliwości. Zapowiedział pełne wsparcie dla sędziów, którzy nie ulegną naciskom, a jednocześnie zaznaczył, że złamanie przysięgi sędziowskiej skutkować będzie utratą legitymacji do orzekania.

Stanowisko szefa Kancelarii Prezydenta

Zbigniew Bogucki, szef kancelarii prezydenta, potępił działania ministra Żurka jako próbę zastąpienia prawa ustawowego rozporządzeniem, co stanowi systemową dewastację porządku prawnego. Wskazał, że instrumenty zawarte w rozporządzeniu tworzą pozaustawowe wyjątki od reguł losowości składów sędziowskich, brutalnie ingerując w materię zarezerwowaną dla ustawy oraz podważając zaufanie obywateli do państwa i prawa.

Wyjaśnienia ministra sprawiedliwości

Minister Żurek bronił zmian, tłumacząc, że celem jest uporządkowanie systemu losowego przydziału spraw (SLPS), który do tej pory był krytykowany przez sędziów i określany jako "ziobrołotek". Według niego zmiana ma zapobiec chaosowi i nadmiernej rotacji sędziów w składach, co wydłużało rozpatrywanie spraw. Nowe rozwiązanie pozwoli przewodniczącemu wydziału na uzupełnianie składu sądu w zgodzie z procedurą ustaloną przez prezesa sądu i zaopiniowaną przez kolegium sądu.