Założenia systemu Nature Credits

Nature Credits to dobrowolne certyfikaty, które mają wynagradzać działania na rzecz ochrony środowiska, takie jak pozostawianie pasów dzikiej roślinności czy odtwarzanie mokradeł. Mechanizm wzorowany jest na systemie handlu emisjami CO₂, ale zamiast redukcji gazów cieplarnianych, docenia konkretne działania na rzecz bioróżnorodności. Rolnicy, leśnicy i organizacje zarządzające gruntami mogą dzięki temu zyskać nowy, uzupełniający dochód za ochronę przyrody.Unijny projekt ma powstać w wyniku konsultacji i pilotażowych testów prowadzonych m.in. we Francji i Estonii, a zestaw wytycznych planowany jest do połowy 2026 roku.

Potencjał i finansowanie ochrony środowiska

Według Europejskiego Przeglądu Wdrażania Polityki Środowiskowej (EIR), luka w finansowaniu ochrony natury w UE sięga nawet 122 mld euro rocznie, z czego ok. 37 mld euro brakuje na działania stricte przyrodnicze. Nature Credits mają częściowo załatać ten deficyt, umożliwiając publicznym i prywatnym podmiotom inwestowanie w działania na rzecz przyrody. System ma też zwiększyć rolę rolników jako strażników środowiska, tworząc finansową motywację do prowadzenia gospodarstw proekologicznych.

Krytyka i wyzwania

Eksperci zwracają uwagę na ryzyko upraszczania idei oraz niskiej skuteczności nowego mechanizmu. Obawiają się, że system może służyć głównie jako „alibi dla wielkiego biznesu”, zamiast realnie wspierać ochronę bioróżnorodności. Bez jasnych, rzetelnych standardów i transparentnego nadzoru łatwość w uzyskiwaniu certyfikatów może prowadzić do nieefektywnych działań i dyskusyjnych efektów środowiskowych.

Francuska organizacja CDC Biopersité, pionier w zakresie kompensacji przyrodniczej, wskazuje, że kluczowa jest wiarygodność metod oceny i transparentność, dlatego testuje narzędzie Global Biopersity Score pomagające mierzyć wartość przyrodniczą terenów.

Perspektywy dla rolników i rynku

Dla rolników Nature Credits mogą być atrakcyjną możliwością dodatkowego dochodu, zwłaszcza na ziemiach słabszych rolniczo lub leżących blisko obszarów chronionych. Pozostawienie fragmentów gruntów pod sukcesję naturalną lub zadrzewienia śródpolne może przynieść wymierne korzyści finansowe. Jednak o powodzeniu systemu zadecyduje wypracowanie przejrzystych zasad i uczciwej wyceny działań przyrodniczych.

Unijny plan i przyszłość mechanizmu

Komisja Europejska w lipcu 2025 r. przedstawiła mapę drogową Nature Credits, która ma stworzyć ramy dla rynku tych certyfikatów i wzmocnić inwestycje w ochronę przyrody. Planowane jest powołanie grupy eksperckiej oraz testowanie systemu na pilotażach. Do 2027 roku przewidziane są dalsze kroki, w tym potencjalne regulacje prawne.

Jednocześnie eksperci przypominają, że bez solidnych gwarancji i monitoringu, całość może pozostać jedynie papierową koncepcją, a zyskają głównie inwestorzy i korporacje poszukujące sposobów poprawy swojego wizerunku.

"Kluczowa będzie wiarygodność, jasność zasad i realne efekty środowiskowe, a nie tylko dokumenty i cyfry." — Ekspert z CDC Biopersité

Źródło: farmer.pl