Laureaci Nagrody Nobla z ekonomii 2025

W październiku 2025 roku Królewska Szwedzka Akademia Nauk ogłosiła zwycięzców Nagrody Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii. Tegorocznymi laureatami zostali Joel Mokyr (Northwestern University, USA), Philippe Aghion (Collège de France, London School of Economics) oraz Peter Howitt (Brown University, USA).

Powody przyznania nagrody

Joel Mokyr został wyróżniony „za zidentyfikowanie warunków koniecznych do trwałego wzrostu gospodarczego dzięki postępowi technologicznemu”. Z kolei Philippe Aghion i Peter Howitt otrzymali nagrodę za rozwój teorii „zrównoważonego wzrostu poprzez proces twórczej destrukcji” – koncepcji wyjaśniającej, jak innowacje zastępują stare technologie, napędzając wzrost.

Znaczenie Nagrody Nobla z ekonomii

Nagroda Nobla w dziedzinie ekonomii, formalnie nazywana Nagrodą Banku Szwecji w dziedzinie nauk ekonomicznych dla uczczenia pamięci Alfreda Nobla, została ustanowiona w 1968 roku przez Centralny Bank Szwecji. Nie była ona przewidziana w testamencie Alfreda Nobla i jest jedynym wyjątkiem wśród nagród Nobla.

Do tej pory nagroda została przyznana 57 razy, a jej wartość sięga obecnie 11 mln koron szwedzkich (około 1 mln euro). Laureaci otrzymują również złoty medal i kaligrafowany dyplom.

Kontekst i kontrowersje

Ustanowienie nagrody w dziedzinie ekonomii wzbudzało kontrowersje, ponieważ nie było pierwotnym zamysłem Alfreda Nobla. W Szwecji panuje opinia, że Fundacja Noblowska popełniła błąd, zgadzając się na tę kategorię. Nobel interesował się bardziej sprawami społecznymi niż ekonomią.

„Wyróżnienie w dodatkowej kategorii to jedyny wyjątek, jaki zaakceptowano, mimo że Alfred Nobel nie przewidział go w swoim testamencie” — Królewska Szwedzka Akademia Nauk