Dominacja jęczmienia ozimego w uprawie

Jęczmień występuje w dwóch formach: ozimej i jarej. Choć przez długie lata dominowała forma jara, obecnie to jęczmień ozimy zajmuje ponad dwukrotnie większy areał upraw niż jęczmień jary. Zmiana ta wynika przede wszystkim z zawodności zbóż jarych podczas wiosennych susz oraz poprawy zimotrwałości jęczmienia ozimego dzięki pracom hodowlanym.

Optymalne terminy siewu jęczmienia ozimego

Standardowe terminy siewu jęczmienia ozimego w Polsce są zróżnicowane regionalnie:

• Na wschodzie Polski: 10-15 września
• W centrum kraju: 12-18 września
• Na zachodzie Polski: 16-20 września

Dla odmian hybrydowych możliwe jest przesunięcie tych terminów o 5-6 dni, co daje np. na zachodzie możliwość siewu do 25 września.

Możliwość późnego siewu – kiedy jest ryzykowny?

W wyjątkowo sprzyjających warunkach, przy długiej i ciepłej jesieni, siewy jęczmienia ozimego można opóźnić nawet o 10 dni, co na zachodzie kraju teoretycznie pozwala zasiać do 5 października. Należy jednak pamiętać, że jest to termin ostateczny i wiąże się z ryzykiem:

• słabszego rozkrzewienia roślin,
• niedostatecznego zahartowania na zimę,
• ograniczonego potencjału plonowania, nawet jeśli rośliny przetrwają zimę.

Alternatywa – jesienny siew jęczmienia jarego

Ciekawym eksperymentem jest także jesienny siew jęczmienia jarego, który tradycyjnie wysiewa się wiosną. Ponieważ brak jest ściśle ustalonych terminów, rolnicy muszą praktykować i dostosowywać termin do warunków gospodarstwa.

Przykładem jest Piotr Doligalski z woj. kujawsko-pomorskiego, który w listopadzie 2023 r. zasiał jęczmień jary po zbiorze kukurydzy. Mimo ryzyka, eksperyment okazał się udany, co pokazuje potencjał tego podejścia w odpowiednich warunkach.

Na co zwrócić uwagę przy siewie?

• Stan gleby – powinna być wilgotna, ale nie zbyt mokra, by uniknąć zaskorupienia
• Monitorowanie pogody – ważne, by siew poprzedzić obserwacją warunków klimatycznych
• Regionalne dostosowanie terminów – klimat polskich regionów różni się i wpływa na zimotrwałość roślin
• Rozróżnienie odmian – odmiany hybrydowe mogą mieć przesunięte terminy siewu ze względu na większy wigor

„Jęczmień ozimy wymaga odpowiednio długiego okresu wegetacji jesiennej, aby osiągnąć fazę krzewienia przed zimą. Zbyt późny siew zmniejsza jego potencjał plonowania i zimotrwałość.” — Ekspert agrotechniki (farmer.pl)

Źródło: farmer.pl